Voorafgaand aan en tijdens de behandeling dient een controle van het bloed (differentiaal bloedtelling; leverfunctieparameters zoals ALAT of ASAT; serumcreatinine) en de urine (dip sticks) te worden verricht, indien de behandelend arts dit noodzakelijk acht. Als richtsnoer worden follow-uptests 14 dagen na het begin van de behandeling aanbevolen en daarna nog twee of drie tests met tussenpozen van 4 weken.

Wanneer de bevindingen normaal zijn, dienen er om de 3 maanden follow-uptests te worden verricht. Wanneer er andere verschijnselen optreden, dienen deze tests onmiddellijk plaats te vinden.

Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met een leverfunctiestoornis.

Mesalazine mag niet worden gebruikt bij patiënten met een nierfunctiestoornis. Er moet rekening worden gehouden met mesalazine-geïnduceerde niertoxiciteit wanneer de nierfunctie achteruit gaat tijdens de behandeling. Als dit het geval is, moet onmiddellijk worden gestopt met Colitofalk 1 g zetpillen.

Bij gebruik van mesalazine zijn gevallen van nefrolithiase gemeld, inclusief stenen met een mesalazinegehalte van 100%. Er wordt aangeraden om tijdens de behandeling voor voldoende vochtinname te zorgen.

Mesalazine kan een roodbruine verkleuring van de urine veroorzaken na contact met natriumhypochloriet bevattend bleekmiddel (bijv. in toiletten die worden gereinigd met natriumhypochloriet in bepaalde bleekmiddelen).

In zeer zeldzame gevallen zijn ernstige bloeddyscrasieën gemeld met mesalazine. Hematologische onderzoeken moeten plaatsvinden als patiënten hemorragieën, blauwe plekken, purpura, anemie, koorts of laryngofaryngeale pijn hebben waarvan de oorzaak onbekend is. De behandeling met Colitofalk 1 g zetpillen moet worden stopgezet ingeval bloeddyscrasie wordt vermoed of bevestigd.

In zeldzame gevallen zijn overgevoeligheidsreacties van het hart (myocarditis en pericarditis) als gevolg van mesalazine gemeld. De behandeling met Colitofalk 1 g zetpillen moet dan onmiddellijk worden stopgezet.

Patiënten met een longziekte, voornamelijk met astma, dienen zeer zorgvuldig te worden gecontroleerd tijdens een behandelingskuur met mesalazine.

Ernstige bijwerkingen van de huid
Er zijn ernstige bijwerkingen van de huid zoals geneesmiddelenreactie met eosinofilie en
systemische symptomen (DRESS), Stevens-Johnson-syndroom (SJS) en toxische epidermale necrolyse (TEN) gemeld in verband met de behandeling met mesalazine. De behandeling met mesalazine moet worden gestaakt bij het eerste optreden van tekenen en symptomen van ernstige huidreacties, zoals huiduitslag, laesies van de slijmvliezen of andere tekenen van overgevoeligheid.

Idiopathische intracraniële hypertensie
Idiopathische intracraniële hypertensie (pseudotumor cerebri) is gemeld bij patiënten die mesalazine kregen. Patiënten moeten worden gewaarschuwd voor tekenen en symptomen van idiopathische intracraniële hypertensie, waaronder ernstige of terugkerende hoofdpijn, visuele stoornissen of tinnitus. Als idiopathische intracraniële hypertensie optreedt, moet stopzetting van mesalazine worden overwogen.

Patiënten met een voorgeschiedenis van overgevoeligheid voor preparaten die sulfasalazine bevatten, dienen zorgvuldig te worden bewaakt bij het begin van een behandelingskuur met mesalazine. Bij het optreden van acute reacties van intolerantie, zoals buikkrampen, acute buikpijn, koorts, hevige hoofdpijn en rash, dient de behandeling onmiddellijk te worden gestaakt.

Specifieke interactiestudies zijn niet uitgevoerd.

Bij patiënten die gelijktijdig met azathioprine, 6-mercaptopurine of thioguanine worden behandeld, dient rekening te worden gehouden met een mogelijke toename van de myelosuppressieve effecten van azathioprine, 6-mercaptopurine of thioguanine.

Er zijn zwakke bewijzen dat mesalazine de anticoagulerende werking van warfarine kan verzwakken.

Zwangerschap
Er zijn onvoldoende gegevens over het gebruik van mesalazine bij zwangere vrouwen. Echter, gegevens over een beperkt aantal zwangerschappen geven geen aanwijzingen tot negatief effect van mesalazine op de zwangerschap of de gezondheid van de foetus of de pasgeborene. Tot nu toe zijn er nog geen andere relevante epidemiologische data bekend. In één enkel geval na langdurig gebruik van een hoge dosis mesalazine (2-4 g oraal) gedurende de zwangerschap is nierinsufficiëntie bij de neonaat gemeld.

Studies bij dieren met oraal mesalazine tonen geen directe of indirecte schadelijke effecten aan met betrekking tot zwangerschap, embryonale/foetale ontwikkeling, bevalling of postnatale ontwikkeling.

Colitofalk 1 g zetpillen dient alleen te worden gebruikt tijdens zwangerschap als het mogelijke voordeel opweegt tegen de mogelijke risico’s.

Borstvoeding
N-acetyl-5-aminosalicylzuur en in mindere mate mesalazine worden uitgescheiden met de moedermelk. De ervaring met dit middel tijdens de lactatieperiode is beperkt. Overgevoeligheidsreacties zoals diarree bij de zuigeling kunnen niet worden uitgesloten. Daarom dient Colitofalk 1 g zetpillen alleen te worden gebruikt tijdens lactatie na een zorgvuldige afweging van voor- en nadelen. Als de zuigeling diarree krijgt, dient borstvoeding te worden onderbroken.

Mesalazine heeft geen of een verwaarloosbare invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.

Er zijn zeer weinig gegevens over overdosering (d.w.z. opzettelijke suïcide met hoge orale doses mesalazine), die niet wijzen op toxiciteit in de nieren of lever. Er is geen specifiek antidotum en de behandeling is symptomatisch en ondersteunend.

Farmacotherapeutische categorie: Aminosalicylzuur en vergelijkbare middelen
ATC-code: A07EC02

Het anti-inflammatoire werkingsmechanisme is onbekend. De resultaten van in vitro-onderzoek geven aan dat remming van lipo-oxygenase een rol kan spelen.

Er zijn ook effecten op de prostaglandineconcentraties in het darmslijmvlies aangetoond. Mesalazine (5-aminosalicylzuur / 5-ASA) kan tevens als radicale binder van reactieve zuurstofverbindingen fungeren.
Als rectaal toegediend mesalazine het darmlumen bereikt, heeft het voornamelijk lokale effecten op de darmmucosa en het submucosale weefsel.

De klinische werkzaamheid en veiligheid van Colitofalk 1 g zetpillen werd geëvalueerd in een multicentrisch onderzoek in fase III, dat 403 patiënten omvatte met endoscopisch en histologisch bevestigde licht tot matig actieve ulceratieve proctitis. De gemiddelde index voor activiteit van de aandoening (DAI) was in het begin 6,2 ± 1,5 (spreiding: 3 – 10). De patiënten werden gerandomiseerd op behandeling met één zetpil van Colitofalk 1 g (1 g sid groep) of 3 zetpillen met 0,5 g mesalazine (0,5 g tid groep) per dag gedurende 6 weken. De primaire werkzaamheidsvariabele was klinische remissie gedefinieerd als een DAI < 4 bij het eindbezoek of bij de beëindiging van de deelname. Bij de laatste per protocolanalyse was 87,9% van de patiënten in de 1 g sid groep en 90,7% van de 0,5 g tid groep in klinische remissie (intention-to-treat analyse 1 g sid groep: 84,0%; 0,5 g tid groep: 84,7%). De gemiddelde verandering in DAI vanaf het begin was -4,7 in beide behandelingsgroepen. Er waren geen geneesmiddelgerelateerde ernstige bijwerkingen.

Algemene overwegingen bij mesalazine

Absorptie
De opname van mesalazine is het hoogst in de proximale delen van de darm en het laagst in de distale delen.

Biotransformatie
Mesalazine wordt zowel presystemisch gemetaboliseerd door het darmslijmvlies als door de lever tot het farmacologisch onwerkzame N-acetyl-5-aminosalicylzuur (N-Ac-5-ASA). De acetylering lijkt onafhankelijk te zijn van het acetylator fenotype van de patiënt. Enige acetylering wordt ook veroorzaakt door bacteriën in het colon. De eiwitbinding van mesalazine en N-Ac-5-ASA bedraagt respectievelijk 43 % en 78 %.

Eliminatie
Mesalazine en zijn metaboliet N-Ac-5-ASA worden uitgescheiden via de feces (grootste deel), de nieren (varieert tussen 20 en 50 %, afhankelijk van respectievelijk de toedieningsvorm, het galenische preparaat en de wijze van afgifte van mesalazine) en de gal (kleinste deel). De renale uitscheiding vindt hoofdzakelijk plaats als N-Ac-5-ASA. Ongeveer 1 % van de totale oraal toegediende dosis mesalazine wordt met de moedermelk uitgescheiden, hoofdzakelijk als N-Ac-5-ASA.

Colitofalk 1 g zetpillen specifiek:

Distributie
Scintigrafisch onderzoek met behulp van met technetium gemerkt mesalazine 500 mg zetpillen, een vergelijkbaar geneesmiddel, vertoonde een piekspreiding van de zetpil die gesmolten was door de lichaamstemperatuur na 2–3 uur. De spreiding werd primair beperkt tot het rectum en de rectosigmoidale overgang. Verondersteld wordt dat Colitofalk 1 g zetpillen op een zeer vergelijkbare manier werken en dus vooral geschikt zijn voor de behandeling van proctitis (colitis ulcerosa van het rectum).

Absorptie
Bij gezonde proefpersonen: de gemiddelde piekplasmaconcentraties van 5-ASA na een eenmalige rectale dosis van 1 g mesalazine (Colitofalk 1 g zetpil) waren 192 ± 125 ng/ml (spreiding 19–557 ng/ml), die van de voornaamste metaboliet N-Ac-5-ASA waren 402 ± 211 ng/ml (spreiding 57–1070 ng/ml). De tijd tot het bereiken van de piekplasmaconcentratie van 5-ASA bedroeg 7,1 ± 4,9 u (spreiding 0,3 – 24 u).

Eliminatie
Bij gezonde proefpersonen: na een eenmalige rectale dosis van 1 g mesalazine (Colitofalk 1 g zetpillen) werd ongeveer 14 % van de toegediende dosis 5-ASA dosis over 48 uur teruggevonden in de urine.

Behalve het lokale tolerantie-onderzoek bij honden, die een goede rectale tolerantie vertoonden, werd er geen preklinisch onderzoek uitgevoerd met Colitofalk 1 g zetpillen.

Preklinische data laten geen bijzondere gevaren voor mensen zien op basis van conventionele veiligheidsstudies wat betreft farmacologie, genotoxiciteit, carcinogeniteit (rat) of toxiciteit voor reproductie.

Nierbeschadiging (renale papillaire necrose en beschadiging van het epitheel van de proximale tubulus of het hele nefron) is waargenomen in herhaalde dosis toxiciteitsstudies met hoge orale doses mesalazine. De klinische relevantie van deze bevinding is onbekend.

Hard vet

Niet van toepassing.

3 jaar

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
Bewaren beneden 30°C.

Container (strip): PVC/polyethyleen film

Verpakkinggroottes: 10, 12, 15, 20, 30, 60, 90
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.

Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.

Datum van eerste verlening van de vergunning: 14 Juni 2010
Datum van laatste hernieuwing: 05/04/2018.