De beschikbare gegevens verantwoorden geen toediening van STILAZE aan kinderen jonger dan 12 jaar.

Duur van behandeling
De behandeling moet zo kort mogelijk worden gehouden. Over het algemeen bedraagt de duur van behandeling enkele dagen tot twee weken met een maximum van vier weken, met inbegrip van een geleidelijke verlaging van de dosering.

De patiënt moet, als de behandeling wordt gestart, worden ingelicht dat de behandeling van beperkte duur zal zijn en er moet hem precies worden uitgelegd hoe de dosering geleidelijk zal worden verlaagd.

In sommige gevallen kan het nodig zijn langer te behandelen dan de maximale behandelingsduur; in voorkomend geval mag dat niet gebeuren zonder dat de situatie van de patiënt opnieuw wordt geëvalueerd.

Tolerantie
Na herhaald gebruik gedurende enkele weken kunnen de slaapverwekkende effecten van STILAZE wat verminderen.

Afhankelijkheid
Het gebruik van STIAZE en andere benzodiazepinen kan leiden tot de ontwikkeling van lichamelijke en psychische afhankelijkheid van die producten. Misbruik van benzodiazepinen is gerapporteerd. Het risico op afhankelijkheid stijgt met de dosering en de duur van de behandeling en is ook groter bij patiënten met een voorgeschiedenis van alcoholisme of geneesmiddelenmisbruik of bij patiënten met belangrijke persoonlijkheidstoornissen. Daarom is uiterste voorzichtigheid geboden bij gebruik van STILAZE bij patiënten met een voorgeschiedenis van alcoholisme of geneesmiddelenmisbruik of bij patiënten met belangrijke persoonlijkheidstoornissen.

Zodra er lichamelijke afhankelijkheid is opgetreden, zal een plotselinge stopzetting van de behandeling gepaard gaan met ontwenningsverschijnselen. Die kunnen bestaan uit: extreme angst, spanning, rusteloosheid, verwardheid, prikkelbaarheid, hoofdpijn en spierpijn. In ernstige gevallen kunnen de volgende symptomen optreden: derealisatie, depersonalisatie, hallucinaties, paresthesie in de ledematen, sensorische stoornissen op licht, lawaai en fysiek contact, hyperacusis en epilepsieaanvallen.

Er zijn aanwijzingen dat bij gebruik van benzodiazepinen met een korte werkingsduur ontwenningsverschijnselen kunnen optreden tijdens het toedieningsinterval, vooral bij gebruik van een hoge dosering. Dat is onwaarschijnlijk met STILAZE gezien zijn eliminatiehalfwaardetijd van ongeveer 10 uur.

Overschakeling op STILAZE na langdurig gebruik en/of gebruik van hoge doses van een benzodiazepine met een significant langere werkingsduur kan evenwel resulteren in de ontwikkeling van ontwenningssymptomen.

Rebound insomnia, een voorbijgaand syndroom waarbij de insomnia die geleid heeft tot behandeling met een benzodiazepine weer in sterkere mate opkomt, kan optreden bij stopzetting van de behandeling.

Aangezien het risico op ontwennings-/reboundverschijnselen groter is na plotselinge stopzetting van de behandeling, wordt aanbevolen de dosering geleidelijk te verlagen. De patiënt moet weten dat de mogelijkheid van reboundverschijnselen bestaat, zodat hij er zich minder zorgen over zal maken mochten dergelijke symptomen optreden na stopzetting van STILAZE.

Amnesie
Een behandeling met benzodiazepinen kan gepaard gaan met een verminderd geheugen of met een voorbijgaande anterograde amnesie. Dat treedt vooral op tijdens de eerste uren na inname van het product. Om het risico op retrograde amnesie te verkleinen, moeten de patiënten ervoor zorgen dat een voldoende, ononderbroken slaap van 7-8 uur mogelijk is.

Psychiatrische en paradoxale reacties
Reacties zoals rusteloosheid, agitatie, prikkelbaarheid, agressiviteit, wanen, woede-uitbarstingen, nachtmerries, hallucinaties, psychose, ongepast, abnormaal gedrag en andere gedragsstoornissen kunnen optreden bij gebruik van benzodiazepinen. Mocht dat het geval zijn, dan moet het gebruik van het product worden stopgezet.

Die reacties treden gemakkelijker op bij kinderen en ouderen en bij patiënten met een organisch hersensyndroom.

STILAZE wordt niet aanbevolen voor de primaire behandeling van psychotische aandoeningen. Het mag niet alleen worden gebruikt voor de behandeling van een slaapstoornis in het kader van een depressie.

Een vooraf bestaande depressie kan worden ontmaskerd tijdens gebruik van benzodiazepines met inbegrip van STILAZE. Dat kan zelfmoordgedrag uitlokken bij dergelijke patiënten. Voorzichtigheid is geboden bij gebruik van STILAZE bij die patiënten met een depressie.

Risico bij gelijktijdig gebruik van opioïden
Gelijktijdig gebruik van benzodiazepines en opioïden kan leiden tot sedatie, ademhalingsdepressie, coma en overlijden. Vanwege deze risico’s dient het gelijktijdig voorschrijven van sedativa zoals benzodiazepines of daaraan verwante geneesmiddelen zoals STILAZE met opioïden te worden voorbehouden aan patiënten voor wie alternatieve behandelingsopties niet mogelijk zijn. Als beslist wordt benzodiazepines gelijktijdig met opioïden voor te schrijven, dient de laagste effectieve dosis te worden gebruikt en de duur van de behandeling zo kort mogelijk te zijn (zie ook de algemene dosisaanbeveling in rubriek 4.2).

De patiënten dienen van nabij te worden gevolgd op tekenen en symptomen van ademhalingsdepressie en sedatie. In dit opzicht wordt sterk aanbevolen de patiënten en hun zorgverleners (waar van toepassing) te informeren dat zij zich van deze symptomen bewust moeten zijn (zie rubriek 4.5).

Divers
Voorzichtigheid is geboden bij het plots stopzetten van een behandeling met benzodiazepinen bij een epilepsiepatiënt, daar dit epileptische aanvallen kan veroorzaken.

Bij behandeling van patiënten met een nauwhoekglaucoom is de nodige omzichtigheid vereist.

Sommige patiënten hebben tijdens een behandeling met benzodiazepinen bloeddyscrasie ontwikkeld. Bij andere patiënten werd een stijging van de leverenzymen waargenomen. Indien een langdurige behandeling klinisch noodzakelijk wordt geacht, zijn regelmatige bloed-en leverfunctieonderzoeken aanbevolen.

Hoewel tijdens een behandeling met benzodiazepinen hypotensie slechts zelden voorkomt, is bij de behandeling van patiënten bij wie een bloeddrukdaling tot cardiovasculaire of cerebrovasculaire complicaties zou kunnen leiden, toch de nodige omzichtigheid vereist. Dit is vooral belangrijk bij oudere patiënten.

Specifieke patiëntengroepen

• Pediatrische patiënten

Dit geneesmiddel mag niet toegediend worden bij kinderen jonger dan 12 jaar behalve wanneer zijn gebruik beperkt is tot zeldzame specifieke indicaties, na beslissing en onder toezicht van een specialist (neuropediater of psychiater) (zie rubriek ‘Contra-indicaties’). STILAZE mag niet worden gegeven voor de behandeling van slapeloosheid bij patiënten tussen 12 en 18 jaar zonder een zorgvuldige evaluatie van de noodzaak daartoe; de duur van de behandeling moet zo kort mogelijk worden gehouden (zie rubriek ‘Dosering en wijze van toediening’).

• Ouderen

Benzodiazepinen met inbegrip van STILAZE kunnen het risico op vallen verhogen als gevolg van bijwerkingen zoals ataxie, spierzwakte, duizeligheid, somnolentie/slaperigheid, vermoeidheid en daarom wordt voorzichtigheid aanbevolen, vooral bij de behandeling van oudere patiënten.

Ouderen moeten een lagere dosering krijgen (zie rubriek ‘Dosering en wijze van toediening’)

• Patiënten met spinale and cerebellaire ataxie

STILAZE moet met voorzichtigheid toegediend worden bij patiënten met spinale and cerebellaire ataxie.

• Patiënten met chronische ademhalingsinsufficiëntie

Een lagere dosering wordt ook aanbevolen bij patiënten met een chronische ademhalingsinsufficiëntie gezien het risico op ademhalingsdepressie (zie ook rubriek ‘Contra-indicaties’).

• Patiënten met leverinsufficiëntie

Er zijn beperkte farmacokinetische gegevens over eenmalige toediening van STILAZE bij patiënten met een lichte tot matige leverinsufficiëntie. De geringere plasmaklaring bij die patiënten leidt tot een gemiddeld 2-voudige stijging van de maximumconcentratie en de systemische blootstelling (AUC). Er zijn echter geen farmacokinetische gegevens van klinische studies over herhaalde toediening van STILAZE in die patiëntenpopulatie. Het wordt aanbevolen voorzichtig te zijn bij de behandeling van patiënten met een ernstige leverinsufficiëntie omdat benzodiazepinen een encefalopathie kunnen uitlokken.
Patiënten met een verminderde leverfunctie moeten nauwgezet gevolgd worden en de dosering moet zorgvuldig aangepast worden naargelang hun reacties.

• Patiënten met ernstige nierinsufficiëntie

STILAZE moet met voorzichtigheid toegediend worden bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie.
Patiënten met een verminderde nierfunctie moeten nauwgezet gevolgd worden en de dosering moet zorgvuldig aangepast worden naargelang hun reacties.

Hulpstoffen
STILAZE bevat lactose. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.

Benzodiazepinen hebben een additief effect bij gelijktijdige toediening met alcohol of andere stoffen die het centraal zenuwstelsel onderdrukken.

Gelijktijdige inname met alcohol wordt niet aanbevolen.

Opioïden: Voorzichtigheid is geboden met geneesmiddelen die de ademhalingsfunctie onderdrukken, zoals opiaten (pijnstillers, antitussiva, substitutietherapie), vooral bij ouderen. Het gelijktijdige gebruik van sedativa zoals benzodiazepines of daaraan verwante geneesmiddelen zoals STILAZE met opioïden verhoogt het risico op sedatie, ademhalingsdepressie, coma en overlijden ten gevolge van het bijkomende kalmerende effect op het centrale zenuwstelsel. De dosering en duur van het gelijktijdige gebruik dient te worden beperkt (zie rubriek 4.4).

Voorzichtigheid is geboden bij gebruik van lormetazepam in combinatie met andere stoffen die het centraal zenuwstelsel onderdrukken. Een toename van het onderdrukkend effect op het centraal zenuwstelsel kan optreden bij gelijktijdig gebruik met anesthetica, antipsychotica (neuroleptica), anxiolytica/sedativa/hypnotica (bijv. andere benzodiazepinen, barbituraten, …), sommige antidepressiva, anti-epileptica en sedatieve H₁-antihistaminica.

Bij gelijktijdig gebruik van benzodiazepinen en valproïnezuur kan zich een verhoging van het risico op psychose voordoen.

Middelen die bepaalde leverenzymen remmen (meer bepaald de cytochromen P450) kunnen de werking van benzodiazepinen versterken.

Interacties tussen benzodiazepines en andere medicamenteuze klassen (bètablokkers, hartglycosiden, methylxanthines (bijv. theofylline and aminofylline), orale anticonceptiva en verscheidene antibiotica) zijn gerapporteerd. Voorzichtigheid is geboden bij patiënten die tevens bètablokkers, hartglycosiden, methylxanthines, orale anticonceptiva of antibiotica gebruiken, vooral bij het starten van de behandeling met lormetazepam.
Theofylline is een antagonist van het farmacologisch effect van de benzodiazepinen. De toediening van theofylline of aminofylline kan de kalmerende effecten van benzodiazepinen, lormetazepam inbegrepen, verminderen.

Bij wijze van voorzorgsmaatregel mag STILAZE niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap, de bevalling en de periode van borstvoeding.

Vrouwen die kinderen kunnen krijgen
Als STILAZE wordt voorgeschreven aan een vrouw die kinderen kan krijgen, moet ze weten dat ze contact moet opnemen met haar arts betreffende de stopzetting van STILAZE als ze zwanger wil worden of vermoedt dat ze zwanger is.

Zwangerschap
STILAZE mag niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap.
Verschillende studies laten een verhoogd risico op congenitale misvormingen in verband met het gebruik van benzodiazepinen tijdens het eerste trimester van de zwangerschap vermoeden.
Als STILAZE om dwingende medische redenen wordt toegediend tijdens de late fase van de zwangerschap of tijdens de arbeid en de bevalling, zijn effecten op de pasgeborene te verwachten zoals hypothermie, hypotonie, matige ademhalingsdepressie, apnoe, zuigproblemen en een verminderde metabole reactie op koudestress; gezien de farmacologische werking van het bestanddeel. Reanimatiemaatregelen bij de pasgeborenen kunnen zich opdringen.

Bovendien, zuigelingen van moeders die chronisch STILAZE of andere benzodiazepinen hebben ingenomen tijdens de late fase van de zwangerschap, hebben misschien lichamelijke afhankelijkheid ontwikkeld en kunnen een risico lopen op ontwikkeling van ontwenningsverschijnselen tijdens de postnatale periode.

Borstvoeding
Aangezien kleine hoeveelheden van het geneesmiddel in de moedermelk terecht kunnen komen, mag STILAZE niet worden toegediend aan moeders die borstvoeding geven.

STILAZE heeft een grote invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen, doordat het sedatie, amnesie en concentratiestoornissen veroorzaakt en de spierfunctie vermindert. Als de duur van de slaap onvoldoende is, stijgt de waarschijnlijkheid van verminderde alertheid.
Patiënten moeten gewaarschuwd worden dat ze geen gevaarlijke machines mogen bedienen of voertuigen mogen besturen tot vast staat dat ze niet slaperig of duizelig worden van STILAZE.

Zoals met andere benzodiazepinen is een overdosering van STILAZE in principe niet levensbedreigend tenzij in combinatie met andere stoffen die het centraal zenuwstelsel onderdrukken (waaronder alcohol). Bij de behandeling van een overdosering met een geneesmiddel moet altijd voor ogen worden gehouden dat er misschien meerdere stoffen werden ingenomen en dat ademhalingsdepressie, zelden coma en zeer zelden de dood kunnen optreden. Op de intensive care moet specifiek aandacht worden besteed aan de respiratoire en cardiovasculaire functies.

Symptomen
De symptomen van een lichte intoxicatie met lormetazepam zijn sufheid, vermoeidheid, symptomen van ataxie en gezichtsstoornissen.

Andere symptomen die kunnen optreden bij een overdosis aan STILAZE zijn: duizeligheid, mentale verwardheid, hoofdpijn, misselijkheid, braken, lethargie, dysartrie, amnesia en paradoxale reacties.

Orale inname van hogere doses kan resulteren in een diepe slaap gaande tot bewusteloosheid, ademhalingsdepressie, cardiovasculaire depressie,  hypotensie, coma en overlijden.

Behandeling
Patiënten met lichtere symptomen van intoxicatie moet men laten uitslapen onder observatie. Bij orale inname van grotere hoeveelheden moet binnen één uur braken worden opgewekt als de patiënt bewust is, of moet een maagspoeling worden uitgevoerd met bescherming van de luchtwegen als de patiënt bewusteloos is of als er een ander risico op inademing bestaat. Als er geen voordeel is in het ledigen van de maag, moet actieve kool worden gegeven om de absorptie te verminderen. Bovendien zijn algemene symptomatische en ondersteunende maatregelen aangewezen; de vitale functies moeten gevolgd worden.
Lormetazepam wordt slecht gedialyseerd. Lormetazepamglucuronide, de inactieve metaboliet, kan dialyseerbaar zijn. Als de nierfunctie normaal is, kan een geforceerde osmotische diurese ingesteld worden. In zeer ernstige gevallen kan nierdialyse worden overwogen.

Flumazenil kan nuttig zijn als antidotum.
Voor meer informatie over een veilig gebruik van flumazenil, zie de SPK voor producten die flumazenil bevatten.

Farmacotherapeutische categorie: Hypnotica en sedativa, benzodiazepinen, ATC-code: N05C D06

Lormetazepam behoort tot de klasse van de benzodiazepinen. Benzodiazepinen bezitten anxiolytische, hypnosedatieve, anticonvulsieve en myorelaxerende eigenschappen. Het onderliggende werkingsmechanisme van de benzodiazepinen werd nog niet geheel opgehelderd doch blijkt complex te verlopen. Benzodiazepinen oefenen waarschijnlijk hun werking uit door binding aan specifieke receptoren op verschillende plaatsen in het centrale zenuwstelsel, hetzij door versterking van het synaptische of presynaptische inhibitie-effect dat optreedt door bemiddeling van het gamma-aminoboterzuur (GABA), hetzij door directe werking op de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor het opwekken van de actiepotentiaal.

Lormetazepam wordt vlug geresorbeerd vanuit het spijsverteringskanaal. Maximale plasmaspiegels van ongeveer 6,9 ng/ml worden bereikt 2 uur na de inname van de tabletten. Na 20 minuten worden 10 % en na 40 minuten worden 48 % van de maximale plasmaconcentraties bereikt.
De totale biologische beschikbaarheid bedraagt 70% tot 80%. Lormetazepam wordt bijna volledig gemetaboliseerd in de lever met vorming van het inactieve lormetazepamglucuronide (94%). Ongeveer 6% van de toegediende dosis wordt N-gedemethyleerd tot lorazepam wat op zijn beurt wordt geconjugeerd tot het inactieve lorazepamglucuronide. Er werden geen meetbare plasmaspiegels van lorazepam gevonden. Er zijn ook geen langwerkende actieve metabolieten van lorazepam gekend.
De uitscheiding van dit geneesmiddel gebeurt bijna volledig via de nieren. Gemiddeld 90% van de toegediende dosis wordt als glucuronide teruggevonden in de urine. Lormetazepam wordt voor minder dan 1,5 % in de ongeconjugeerde vorm van langs deze weg uitgescheiden. Minder dan 3% van de toegediende dosis wordt over een periode van 7 dagen in de faeces teruggevonden. De plasma eliminatiehalfwaardetijd bedraagt gemiddeld 10 uur. Meer dan 85% van lormetazepam is bij de therapeutische concentraties gebonden aan plasmaproteïnen.

Preklinische gegevens, afkomstig van conventionele studies op het gebied van carcinogeen potentieel, mutageen potentieel en reproductietoxiciteit, duiden niet op een speciaal risico voor mensen.

Lactose monohydraat – Maïszetmeel (pregelat.) ‑ Povidone – Magnesiumstearaat.

Niet van toepassing.

5 jaar

Bewaren bij kamertemperatuur (15-25 °C). Beschermen tegen licht.

Witte, ronde, deelbare tabletten.
Blisterverpakking in PVC/Aluminium met 30 tabletten.

Geen bijzondere vereisten.

Datum van eerste verlening van de vergunning: 23 mei 1989
Datum van laatste verlenging: 10 juli 2000